ตลาดมะนาว

คำว่าตลาดมะนาว หรือ Market for lemons ในที่นี้ไม่ได้หมายถึงสถานที่ซึ่งมีการซื้อขายมะนาวกัน แต่คำว่า lemons ในที่นี้เป็นคำแสลง หมายถึงสินค้าคุณภาพตำ

ในผลงาน George Akerlof (รางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์ คศ 2001) เรื่อง "The Market for Lemons: Quality Uncertainty and the Market Mechanism" ได้อธิบายว่า ข้อมูลข่าวสารที่ไม่สมมาตร (Asymmetric information) ระหว่างผู้ซื้อและผู้ขายก่อให้เกิดปัญหาความล้มเหลวของกลไกตลาดได้อย่างไร

ในงานเขียนดังกล่าว Akerlof ได้ยกตลาดรถยนต์มือสองขึ้นเป็นตัวอย่าง โดยสมมติว่า ในตลาดมีรถยนต์มือสองอยู่ 100 คัน โดยแบ่งออกเป็น รถยนต์มือสองคุณภาพดี เรียกว่า Plums จำนวน 50 คันและ รถยนต์คุณภาพต่ำหรือ lemons อีกจำนวน 50 คัน และสมมติอีกว่า ในความคิดของผู้ซื้อและผู้ขายราคาของ Plum เท่ากับ $2000 ส่วน Lemon มีราคา $1000 โดยที่ทั้งผู้ซื้อและผู้ขายรู้ข้อมูลเกี่ยวกับจำนวนและประเภทของรถในตลาดเป็นอย่างดี

อย่างไรก็ตาม ผู้ซื้อและผู้ขายมีข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับคุณภาพสินค้าไม่เท่ากัน กล่าวคือ ผู้ขายเป็นเจ้าของรถยนต์จึงมีความคุ้นเคยกับรถของตนเป็นอย่างดีและรู้ว่ารถยนต์ของตนเป็น Plum หรือ Lemon ในขณะที่ผู้ซื้อไม่มีข้อมูลเกียวกับคุณภาพของรถมือสองในตลาดเลย เขาไม่สามารถแยกได้ว่ารถยนต์คันไหนเป็น Plum หรือ Lemon ดังนั้นวิธีที่ดีที่สุดที่ผู้ซื้อจะทำได้ในการเลือกซื้อรถมือสองคือใช้ราคาที่คาดหวัง (Expected price) เพื่อเสนอซื้อรถยนต์มือสอง

ราคาที่คาดหวังของรถมือสอง = 0.5(2000) + 0.5(1000) = $1500

สังเกตุว่าราคาที่ผู้ซื้อเสนอซื้อดังกล่าวสูงกว่าราคาของ Lemons แต่ตำกว่าราคาของ Plums ดังนั้น ณ ราคาที่ผู้ซื้อเสนอซื้อดังกล่าว เจ้าของรถแต่ละคนซึ่งรู้ดีว่ารถของตนมีคุณภาพเช่นไร จึงไม่มีเจ้าของ Plum คนใดนำรถยนต์ของตนออกมาขายเพราะได้ราคาต่ำกว่าที่ตนต้องการ จะมีก็แต่เจ้าของ Lemons เท่านั้นที่ยินดีจะนำรถยนต์ของตนออกมาขายเพราะได้ราคาสูงกว่าที่ตนต้องการ ดังนั้นในตลาดก็จะมีแต่ Lemons ขายเท่านั้น

ทางด้านผู้ซื้อเองเมื่อรู้ว่า ณ ราคาที่คาดหวังก็จะมีแต่ Lemon เท่านั้น ดังนั้นเขาก็จะไม่ยอมจ่าย ณ ราคาที่คาดหวังเช่นกัน แต่เขาจะเสนอซื้อ ณ ราคา $1000 สุดท้ายแล้วในตลาดก็จะมีแต่การซื้อขายกันแต่เฉพาะ Lemons หรือรถยนต์มือสองคุณภาพต่ำเท่านั้น

เหตุการณ์ดังกล่าว นักเศรษฐศาสตร์เรียกว่าปรากฎการณ์ของเลวไล่ของดีออกจากตลาด เป็นความล้มเหลวของกลไกตลาด (market failure) อย่างหนึ่ง ซึ่งเกิดจากข้อมูลข่าวสารที่ไม่สมมาตร หากทั้งผู้ซื้อและผู้ขายไม่รู้คุณภาพสินค้าทั้งคู่ ทั้งผู้ซื้อและผู้ขายก็จะยินดีซื้อขายกัน ณ ราคาที่คาดหวัง และจะมีรถยนต์ทั้งสองประเภทซื้อขายกันในตลาด ปัญหาความล้มเหลวของกลไกตลาดดังกล่าวก็จะไม่เกิดขึ้น

อย่างไรก็ตามเมื่อพิจารณาตลาดรถยนต์มือสองในโลกแห่งความเป็นจริงจะพบว่า หาได้มีแต่รถยนต์คุณภาพต่ำเท่านั้นที่ซื้อขายกันในตลาด หากแต่มีรถยนต์ทั้งสองประเภทคละกันไป ทั้งนี้เนื่องจาก ทั้งผู้ซื้อและผู้ขายต่างก็พยายามจะแก้ปัญหาความไม่สมบูณ์ของข้อมูลข่าวสารในระดับหนึ่ง เช่น เจ้าของรถคุณภาพดีอยากจะขายรถของตนจึงพยายามจะส่งสัญญาณให้ผู้ซื้อรู้ว่า รถยนต์ของตนมีคุณภาพดีโดยการให้การรับประกันคุณภาพรถว่าถ้าเสียภายในระยะเวลาสามเดือนยินดีจะซ่อมให้ฟรีเป็นต้น การกระทำของผู้ขายดังกล่าว เรียกว่า signaling ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในกรณีที่ข้อมูลข่าวสารในตลาดไม่สมบูรณ์ ซึ่งจะกล่าวถึงต่อไปในครั้งหน้า…

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

4 Responses to ตลาดมะนาว

  1. Cutie says:

    รับทราบค่ะ ทำยังไงจะเลี่ยงlemonได้ง่ะคะ มาช่วยเลือกรถหน่อยสิคับ

  2. เสียงเพลงที่ว่างเปล่า says:

    หุหุ ……
    นอกจากตลาดรถมือสอง แล้ว
    ยังมีอีกหลายตลาด …. เป็นยังงั้นด้วย

  3. Aerwadee says:

    โห microeconomics เรียนแล้วปวดหัววววว   ………อยากให้เขียนเรื่อง intertrade ได้ไหม เทอมนี้พี่เรียน….แต่ไม่รู้เรื่องเลย – –

  4. Te quiero says:

     
    เด๋วไว้มาอ่านน๊า
     
    \’ment ก่อน ฮ่าๆๆ
     
    ถ้าอ่านคบ 3 รอบ จะเป็นไรมั๊ยเนี่ยย เอิ๊ก !!
     
    : )
     

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s